Turp (Raphanus sativus)
Yöresel adları: Kara turp
Bitki özellikleri: Çeşitli türleri olan turp, bir kültür bitkisidir. Tedavi edicilik açısından, en keskin tada sahip olan kara turp önde gelir. Doğrusunu söylemek gerekirse, kara turp kökü, tedavi edicilik açısından en etkili türdür.

Bileşim: Hardal esansı, gluconasturtin, methylmercaptan, raphanol, pentosane, C vitamini. Kullanım alanları ve biçimleri: Kara turp, sağlıklı bir sebze olmakla kalmayıp, tedavi edici özelliklere de sahiptir, ama yine de gereğinden fazla tüketilmemelidir. Rendelenip, limon ve zeytinyağı ile çeşnilendirilerek tüketildiğinde, organizmayı uyarır ve iştah açar. Turp özsuyu, safrakesesi hastalıklarına karşı kullanılabilir. Mutfak robotuyla elde edilen turp özsuyu, yakıcı tadını yitirmesi için, bir süre buzdolabında bekletilir, daha sonra biraz bal ile karıştırılarak içilir. Her seferinde taze özsu kullanılmalıdır. Dilimlenerek veya rendelenerek yenen turpa tuz ekilmemelidir. Aksi halde, tedavi edici niteliğini yitirir. Turp tüketimi iştah açar, sindirim sistemini uyarır ve gaz söktürür. Ama mide iltihabına karşı kullanılmamalıdır. Öksürük ve boğmacaya karşı ballı turp suyu çok rahatlatıcıdır.
Genel olarak, safrakesesi ve karaciğeri desteklemek ve sindirim sistemini uyarmak için, tuzlanmamış turp yemek veya turp özsuyu içmek yararlıdır. Turp özsuyunun bazı safrakesesi taşlarını eritebileceği söylenir. Bu söylemin gerçeklik derecesini anlamak için, safrakesesinden çıkarılmış taşlar turp suyunda uzunca bir süre bekletilebilir. Denemeye değer belki de!
Ballı turp suyu: Orta boy bir turp rendelenir, 2 yemek kaşığı dolusu bal ile iyice karıştırılır, 5-6 saat bekletilir ve posası sıkılır. Öksürüğe karşı, gün boyunca pek çok kere, 1-2 tatlı kaşığı içilir. Çocuklar da içebilir.
Kokusu pek hoş değildir. Ayrıca, bağırsaklarda daha da kötü kokulu gazlar oluşturabilir. Ertesi güne kadar bekletilmemelidir!
Yan etkiler: Bilinen hiçbir yan etkisi yoktur. Ama duyarlı mideleri rahatsız edebilir.
Kaynak: “Tanrı’nın Eczanesinden Sağlık” – Niyazi Eröztürk

Susam
Bir metre boyunda, yağ veren bir yıllık otsu bir bitkidir. Başlıca
Hindistan, Çin ve Sudan’da yetişir. Mutfaklarımızdaki baharatların belki de
en eski tarihe sahip olanlarından biri susamdır.

Sadece baharat olarak
değil, ilaç, dini sembol olarak da kullanılan susam bundan 4 bin yıl önce
Ortadoğu medeniyetleri arasındaki ticaretin en önemli maddelerinden biriydi.

Eskiden büyülü bir gücü olduğuna inanılan susam eski kültürlerinde de
farklı amaçlar için kendine yer bulmuş eski mısırlılar susamı öğüterek
unundan, çinliler ise yağını yakarak isinden baskı mürekkebi olarak
faydalanmışlar.Romalılar’ın susamı kimyonla birlikte oğuterek macunsu bir
yiyecek hazırlandığıda söylenir.Hindistan’da da susam yağı binlerce yıl
boyunca cilt ve saç bakımında kullanıldığı yazılır.
Susamın ister tatlı ister tuzlu olsun pek çok yemeğe lezzet katığını
biliyormuydunuz.?

Susamı çiğ olarak ya da kavurarak kullanabilirsiniz.Hafif kavrulmuşu her tür
tuzlu yiyeceğe serpilir; çeşni ve tat verir.10 çorba kaşığı susamı kuru
tavada hafif kavrulur, 1 çorba kaşığı tuz ayrıca başka kapta hafif
kavrulur. Soğuyunca beraber havanda dövülür, bir kavanoza konur,
gerektiğinde her tür yiyeceğe serpilir. kavrulan susamlar kavonoza konarak
uzun süre saklamanız mümkündür.Hamur işlerinin vazgeçilmezi olan susam
ortadoğu ve asya ülkelerinin mutfaklarında sıkça yer alır.Karamalize edilen
şekere susam eklediğinizde çıtır çıtır yiyebileceğiniz harika bir tatlı elde
etmiş olursunuz.Susam et yemeklerine de çok yakışır salatalara ayrı bir tat
katar .Tahin helvasının hazırlanmasında kullanılıyor.Ekmek ve pasta ,simit
ve her türlü hamur çeşitlerine üzerine serpilen susam tohumlarından yağ
çıkararakta sıvı halde margarin halinede dönüştürülerek yemeklik olarak,da
faydalanılıyor .Doğal susam yağı; salata, mayonez, soslar, zeytinyağlı
yemeklerde özel lezzeti nedeni ile, katkı olarak kulanılıyor.

Susam yağının en büyük özelliği vitaminler, mineraller, antioksidanlar ve
lesitin açısından çok zengin olmasıdır.Ancak bu maddeleri bozulmadan elde
edebilmek için susamın kavrulmaması, sıcak su ile temas etmemesi ve ısıdan
mümkün olduğunca korunması gerekir. Kalsiyum, potasyum, fosfor, B vitamini
ve demir de taşıyan susam tohumları kolestrolsuz bir besin olma özelliğini
taşıyor.Muhtelif cilt sorunlarını ve mantar enfeksiyonlarını
engelleyebildiği gibi doğrudan saç diplerine ve tırnaklara sürülür. Günde 1
tatlı kaşığı içilerek güçlenmeleri ve beslenmeleri sağlanabilir. Bu kullanış
özellikle kepekli, maya ve mantar enfeksiyonlu saçlarda ve kalsiyum ile
vitamin eksikliği nedeniyle bozulmuş tırnaklarda çok iyi geldiği ,susam
yağının cildi güneşten koruma etkinliği çok yüksek olduğu, yağı ayrıca en
ünlü masaj yağı olduğu söylenir.. ağız yaralarında Sirke ve susam yağı
karışımı ile gargara yapılabilir.Susam yağı lüks kaliteli sabunlarda,
kremlerde, losyon ve şampuanlarda kullanılır.ayrıca Tonik, hafif laksatif,
idrar söktürücü, besleyici, gaz giderici, yatıştırıcı, afrodizyak.özeliğine
de sahiptir.

Kadınlar da ve erkekte özellikle yaşlanmayla birlikte gelişen kemik yoğunluk
azalmasını (Osteoporoz), içerdiği organik kalsiyum tuzları nedeniyle
onarabilir. Eklem sorunlarında yine doğrudan ya da başka ilaçlarla karışım
halinde masaj uygulanması yoluyla ağrıyı azaltabildiği gibi, eklem
sertleşmeleri (artrozıar, kireçlenmeler) ve oynatıldığında ses çıkartan
eklemleri yumuşatıp, güçlendirebilir. Bu amaçla 1 tatlı kaşığı susam yağ, 4
tatlı kaşığı taze limon suyuyla karıştırılıp en az 30 gün boyunca aç karnına
ya da yemeklerden 1 saat sonra içilmesi tavsiye ediliyor..
Muhtelif cilt sorunlarını ve mantar enfeksiyonlarını engelleyebildiği gibi
doğrudan saç diplerine ve tırnaklara tatbik edilerek ve günde 1 tatlı kaşığı
içilerek güçlenmeleri ve beslenmeleri sağlanabilir. Bu kullanış özellikle
kepekli, maya ve mantar enfeksiyonlu saçlarda ve kalsiyum ile vitamin
eksikliği nedeniyle bozulmuş tırnaklarda çok önemli olduğu söyleniyor.
İçerdiği yüksek oleik asit (Omega-9) oranı ve antioksidanlar nedeniyle
ısıya, ışığa karşı oldukça dayanıklı olup, cilde tatbikten sonra, güneş
ışığı altında uzun süre bozulmadan kalabilir. güneşten koruma faktörü SPF
45 gibi oldukça yüksektir.Bu özellik susam yağı doğal bir güneş yağı
olmasını sağlar. İçine az miktarda kakao yağı eklenerek sağlıklı ve hızlı
bir bronzlaşma sağlanıp, güneşin tuzlu su ve rüzgarın ciltteki yıpratıcı ve
yaşlandırıcı etkisi de azaltılmış olur. Taşıdığı doğal lesitin, hem
antioksidan maddelerin, hem de yağa eklenen diğer maddelerin ciltten kolayca
ve derinlere kadar emilmesini sağlar. Böylece cildin yaşlanmasını engeller,
kalıcı bir nem oluşturur

Doğal Tıp Derneği Başkanı Dr. Ender Saraç, evde aromatik yağları kullanarak nasıl masajlar yapılabileceğini anlattı

*Susam yağı alınarak içerisine bir-iki damla karanfil ve defne yağı koyarak
özellikle romatizmal ağrılara yardımcı olan bir karışım elde edilir.
*Gerilime bağlı ağrılarda ılık susam yağı içerisine bir iki damla lavanta
yağı, portakal yağı ve 5-6 damla melissa yağı yardımcı olabilir.
* Yaşlılıkta aşırı kireçlenmeye bağlı ağrılarda ise susam yağı içine az
miktarda biberiye yağı katılabilir. Varisler, dolaşım bozukluklarına bağlı
ağrılarda melissa, biberiye ve biraz susam yağı etki gösterebilir.

*Strese ve gevşemeye yönelik, alın, iki kaş ortasına, kulak arkalarına,
şakaklara, ayak tabanlarına kuyruk sokumuna yapılan susam yağı masajının
yararı olabilir. Masajı yukarıdan aşağıya, merkezden uçlara doğru yapmak
daha yararlı olacaktır. Susam yağını vücuda sürerken ılık olmasının faydası
vardır. İlk alındığında kaynar suyun içine koyup 20-25 dakika bekletilirse
yağın incelmesi ve tortuların dibe çökmesi sağlanır.

Kış aylarının vazgeçilmez ve en bilindik meyvesi Portakal
Portakal ağcının tertemiz duru çiçeklerinden örülmüş taç kadar güzel bir şey olamaz diye düşünürüm her zaman kışın bu gösterişli meyvesinin çiçeklerinin yanında gerçek bir güneşi andıran Turuncu rengi, parlak kabuğu, yan yana koyduğumuzda bir ressamın düşleyebileceği en güzel resmi olduğunu görürüm. Bu kadar güzellikten sonra ağza dolan şekerli doyulmaz tadı yanında tedavi edici bitkisel özelikler açısından yaprakları ve çiçeklerinin de faydaları sayılmakla bitmiyor.

Her mevsimde ama en çok kış aylarında tüketilen portakal, hastalara şifa niyetine yedirilmiş, sofra dekorasyonunda kullanılmış, armağan olarak verilmiştir. Bugün elmadan sonra dünyanın en çok tüketilen meyvesidir. Çiğ haliyle tüketilmesinden başka, reçeli, konservesi yapılan portakal, günümüz mutfaklarında çokça kullanılan bir lezzet halini almıştır. Çinlilerin portakallı ördeğini bilmeyenimiz yoktur. Pasta, tatlı, reçel yapımında kullanılan portakal, özellikle Fransız mutfağında ve kümes hayvanlarıyla pişen yemeklerde çokça aranan bir meyvedir.
Bitkisel ilaç olarak da kullanılır. Bitkisel ilaç olarak kullanacağınız portakalın, yaprak çiçekleri kimyasal işlem görmemesi, sabah çiğ yağmadan, çiçekleri kapalı durumda açmadan yaprakların yeşil rengi gitmeden toplanıp,ışık almayan bir yerde gölgede kuru hava da kurutulması gerekir. Hesperides bahçesinin altın elmalarına benzetilen portakal , organizmaya çok sağlıklı etkileri olduğu o zamanlardan beri yazılmış ve söylenmiştir. Herkül’ün 10 kişi olarak ölümsüzlük bağışlayan bu altın elmaları kopartmak için Hesperides bahçesinin bulunduğu dağlara gittiği tarihte geçer.
Portakal, besin değeri yönünden zengin bir meyvedir. Önemli bir askorbik asit kaynağıdır. Vitamin özellikle C-B-P vitamini yönünden oldukça zengin olan bu meyve soğuk algınlıklarında, nezle ve griplerde birebirdir. Nadir yiyeceklerde bulunan P vitamini vücudumuz da ince ve kalın damarların yumuşak kalmasını sağlar. Bunların kireçlenip sertleşmesini önler, böylece damar çatlamalarınsan meydana gelecek kanamalara ve felçlere mani olur. Bacaklardaki varisi geçirir.
Genelde kabukları soyularak yenilen portakalın suyu da kendisi kadar yaygın tüketilir. Doğal haliyle içildiği gibi alkollü ve alkolsüz kokteyllerde de kullanılan meyve sularından biridir. Çok sayıda keseciklerle dolu olan kabuğundan parfüm, şeker sanayilerinde yararlanılır, Serinletici içeceklerin yapımında uçucu yağları kullanılır.
Çiçeklerinden yatıştırıcı ve spazma karşı bir su çıkartır. Bu su en bulunmaz bir yatıştırıcıdır. Aşırı heyecanlananlara sıkıntısı çok olanlar portakal ağacı çiçeğine başvururlar. Çiçeklerinden çıkarılan esans parfümeride kullanılır. Çocuklara hastalık atlatanlara gençlere ve özellikle yaşlılara çok yararlıdır, şeker oranı düşük olduğundan şeker hastalarına sağlık verilir. Portakal suyu her tür gribe organizma zayıflıklarına ateşe anjinlere sindirim sistemi bozukluklarına böbrek ve idrar kesesi hastalıklarına karşı bol bol önerilir. Pişirilmiş portakal içi ülser ve apseler üzerine büyük yakılar biçiminde uygulanırsa çok iyi sonuç verdiği uzmanlar tarafından söyleniyor.
Portakal Kabuğu(acı portakalın soyulmasından elde edilmiş olmalıdır bildiğimiz portakal kabuğu değil, acı portakal bergamot, altıntop, kızmemesi olarak biliniyor)toniktir,uyarıcı ve istek uyandırıcıdır.Mideye yardımcıdır,bağırsaklarda biriken gazları dışarı atar ,kurtları düşürür.Kabuklarından çıkan uçucu sıvıdan elde edilen portakal esansı kolonya suyu hazırlanmasında kullanılır.Acı portakalın kabuğundan yapılan Bergamot esansı ,yaraları apseleri ,ülseri ve cilt yanıklarına iyi gelir.
Portakal Yaprakları özelikle acı portakal ağıcının yaprakları çay gibi demlenip içildiğinde sinirlilerde iç sıkıntılarında astlım, migrenlerde iyi geldiği uzmanlar tarafından söylenir. Tonik özeliği vardır.
Ev likörü olarak 100gram meyve kabuğunu, meyvelerden yapılmış yarım litre alkollü bir içki içersinde bir hafta emiştirmeye bırakın süzün. Mide ve bağırsak uyarıcısı olarak yemeklerden önce bir kahve kaşığı için.
Yatıştırıcı olarak yarım avuç kuru yaprağı bir litre kaynar suya atın günde iki fincan için içilir.
Özel kokulu bir yağ içeren ve turunçgiller ailesinden olan bu meyvenin anavatanı Çin’dir. Daha sonra başta İspanya ve tüm Akdeniz ülkelerinde, Güney Afrika ve Amerika gibi sıcak bölgelerde üretilmeye başlanmıştır. Portakalın yafa ( şamutu ), washington navel portakalı, ince kabuklu, karın kısmı geniş meme portakalı, valensiya gibi türleri Türkiye’de Akdeniz bölgesinde özellikle Antalya ve İçel’de yetiştirilmektedir.
Alınan bilgiler : Maurıce Messegue, şifalı otlar.
Mehmet Göbelez, gıdalarımız sağlığımız.

Göz alan o güzel kırmızı rengi,hafif iç bayıltan hoş kokusu ile baharın geldiğini bildiren çok sevilen meyvelerden olan çilek sokaklarda seyyar tezgahlarda,manavlarda yerini aldı.Harika aroması ile bütünleşen tart ,turta,puding, dondurma, reçel, likör,pastaların tam yapma zamanı, taze taze pudra şekerine batırarak yemek ayrı bir damak tadı…

Sağlık açısından da her meyve gibi çok faydaları uzmanlar tarafından yazılan bir meyve
*Romatizma ve benzeri hastalıkların ilacı olarak biliniyor
*.Bütün salgı bezlerini çalıştırdığı vücuda gençlik ve kuvvet kazandırıyor.
*Çilek bol idrar söktürüyor.Üre asidi ve ürat tuzları birikintilerini,vücutta birikmiş zehirli maddeleri de dışarı atar.Ayrıca çilekte diğer meyvelerde bulunmayan salisilik asit vardır.Bu romatizma ilacının esas maddesidir.Romatizma mafsal iltahabı (Artarit)eklemlerde ürat birikmesi (damla hastalığı),damar sertliği,böbrekte kum taş teşekkülü gibi rahatsızlıkları önler varsa zamanla bunların geçmesini sağlıyor.
*Çilek damarları temizliyor ve vücuttaki fazla suyu atarak yüksek tansiyonu düşürüyor.
*Çilek karaciğerin çalışmasını,safra salgısını artırır.Böylece karaciğer kifayetsizliğini giderir.ve hazma yardım eder.İştah açar.Safra taşını döker.Tekrar olmasını önler.
*Mide ve bağırsakları çalıştırır.Çilek suyu bağırsaklardaki zararlı mikropları öldürür.Onların insanı zehirlemesini önler. Bu suretle çilek pekliği giderir.Bağırsaklardan vücudun (kanın)zehirlenmesini,cildin sivilcelerle dolmasını önler bunları iyi eder.
*Bütün salgı bezlerini ahenkli şekilde çalıştırır.Vücuda gençlik ve kuvvet kazandırır.
*Çileğin içinde bulunan çeşitli asitler diş diplerinde biriken taşları eritir.çilek mevsimi günde 3-4 defa 1fincan taze sıkılmış çilek suyu ile dişler fırçalanmalıdır.
*Yüz boyunda kırışan kısımlara sürülen çilek losyonu tazelik ve pembe bir renk sağlar.bunun için 5-6 tane çilek bezde sıkılır.bir yumurta akı çırpılarak ilave olunur ve tekrar çırpılır ve bu sırada 20 damla gülsuyu ilave edilir,tampon yaparak boyuna sürülür.1 saat içersinde 15 gr yemek sodası konulmuş 1 litre ilik su ile yüz boyun yıkanır.
Kuru Ciltler için :Hazırlanışı: Bir avuç taze çilek ezilip yulaf unu ile birlikte karıştırılır. Bir adet yumurta sarısı ile iki çorba kaşığı yoğurt çırpıldıktan sonra çilek hamuruna eklenir. Hazırlanan karışıma güzel bir koku vermek için sanlunya yağı ilavesi ile krem kıvamına gelinceye kadar karıştırılır.
Faydaları: Kuru ciltler için besleyici olan çilek kremi; yüz kısmına maske yapılarak uygulanır. Çilek maskesi, aynı zamanda yüzdeki kırışıklıkların kaybolmasını sağlamakta yararlıdır.
*Çocuk ve büyüklerde bağırsak kurtlarını döker bunun için sabah aç karnına bolca çilek yenir.Öğleye kadar başka bir şey yenmez.2-3 gün devam edilir.
*Çileğin kök ve yaprakları da faydalıdır 300gr yaprak ve kök 1 gece ıslatılır.ertesi gün 1 litre suda 20 dakika kaynatılıp çay gibi içilirse mafsal iltihabı damar sertliği tansiyon yüksekliği karında su toplanması böbrek ve mesane rahatsızlıklarında kum taş çok fayda verir hastaların bol terlemesini sağlar bu karaciğerin şişliğini de giderir.
100 gr. çilekte 59 mg. C vitamini, (ki bu oran limondan bile fazla) 1 mg. sodyum, 174 mg. potasyum, 21 mg. kalsiyum var. Kalorisi ise 37. Ancak eğer diyet yapıyorsanız, nasılsa meyvedir, bir şey yapmaz diyerek bol bol da yemeyin. Her şeyde olduğu gibi fazlası zararlı olabiliyor çileğin hazmı zordur.midesi hasta tembel olanlar çileğin suyunu içmeliler.Bu gibi rahatsızlıkları olanlar frenk üzümü ile karıştırarak az miktarlarda yerlerse kolay hazmederler. Cilt hastalığı olanlara kaşıntı yapabilir.
Değişik tatlılar üretmeniz de mümkün. Mesela püre haline getirdiğiniz çileği bal ve süzme yoğurtla karıştırabilirsiniz.Çok Güzel turtalar pastalar yaparak da kullanabilirsiniz.BOL BOL YEMENİZ DİLEĞİYLE…………..
Kaynak:Dr.Mehmet Göbelez (1978)